İnternet Tarihi – Türkiye de İnternet

 

1. Dünyada Internet’in gelişimi

Dünyada Internet’in kısa tarihçesine bakılacak olursa, ilk çalışmaların (paket anahtarlamalı ağ) 1969 yılında ABD Savunma Bakanlığı’nda ARPANet’in kurulması ile başlamış olduğu görülür. Daha sonraki süreçte, aynı ağ üzerinde geliştirilen TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) protokolü, 1983 yılından itibaren ARPANet üzerinde kullanılmaya başlanmıştır. İlk Internet omurga ağının oluşturulması ise 1986 yılında NSFNet (National Science Foundation – Ulusal Bilim Vakfı) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu süreci takiben, Internet’in halka açık hale gelmesi 1989 yılından sonra olmuş; 1990 Haziran’ında TCP/IP’nin ilk kullanıldığı ağ olan ARPANet’in kullanımdan kaldırılmasına rağmen bu ağın yerini ABD, Avrupa, Japonya ve Pasifik ülkelerinde ticari ve hükümet işletimindeki omurgalar (backbone) almış, TCP/IP protokolü ve Internet 90′lı yıllardan itibaren büyük bir ivme kazanmıştır. Internet’in ticari anlamdaki gelişimi ise 1991 yılından itibaren olmuştur.

Aynı yıllarda, Internet’in Türkiye’ye gelişi sürecine bakılacak olursa; ilk geniş alan ağının, 1986 yılında tesis edilen EARN (European Academic and Research Network)/BITNET (Because It’s Time Network) bağlantılı TÜVEKA (Türkiye Üniversiteler ve Araştırma Kurumları Ağı) olduğu görülmektedir. İlerleyen yıllarda bu ağın hat kapasitesinin yetersiz kalması ve teknolojik açıdan ihtiyaçlara cevap verememeye başlaması üzerine, 1991 yılı sonlarına doğru ODTÜ ve TÜBİTAK, Internet teknolojilerini kullanan yeni bir ağın tesis edilmesi yönünde bir proje başlatmışlardır. Bu çerçevede ilk deneysel bağlantı 1992 yılının Ekim ayında X.25 üzerinden Hollanda’ya yapılmış; PTT’ye 1992 yılında yapılan başvurunun sonuçlanmasını takiben, 12 Nisan 1993′de de 64 Kbps kapasiteli kiralık hat ile, ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı sistem salonundaki yönlendiriciler kullanılarak, ABD’de NSFNet (National Science Foundation Network)’e TCP/IP protokolu üzerinden Türkiye’nin ilk Internet bağlantısı gerçekleştirilmiştir. Aşağıdaki paragraflarda Internet’in dünyadaki gelişim süreci, ilk çalışmaların başlatıldığı 1969 yılından başlayarak, Internet’in büyük ivme kazanmış olduğu 1991 yılına kadar olan zaman dilimi içinde detaylandırılmaktadır.

Internet’in ortaya çıkışı Amerikan Federal Hükümeti Savunma Bakanlığı’nın araştırma ve geliştirme kolu olan ‘Savunma İleri Düzey Araştırma Projeleri Kurumu’na (DARPA-Defence Advanced Research Project Agency) dayanmaktadır. 1969 yılında Amerikan Savunma Bakanlığı bilgisayar bilimlerini ve çeşitli askeri araştırma projelerini desteklemek için ARPANET adında Paket Anahtarlamalı Ağ’ı oluşturmaya başlamış ve bu ağ, ABD’deki üniversite ve araştırma kuruluşlarının değişik tipteki bilgisayarlarını da içererek büyümüştür (1969-1977 arasındaki yıllara göre bağlantı haritaları http://som.csudh.edu/cis/lpress/history/arpamaps/ adresinde, ARPANET ile ilgili video görüntüleri http://www.funet.fi/index/FUNET/history/internet/en/arpanet.html adresinde yer almaktadır). Bu süreçte ağ için bir protokol seti geliştirmek amacıyla Stanford Üniversitesi’nde 1973 yılında bir internetworking projesi başlatılmıştır. İlk e-posta adres formatı ve telnet protokolunun RFC (Request For Comments) dokümanı 1972 yılında; ftp protokolunun RFC dokümanı 1973 yılında yayınlanmıştır.

Yerel alan ağı protokolü olan Ethernet ilk kez 1974 yılında Harvard Üniversitesindeki bir öğrenci tarafından ortaya konulmuş ancak ilk anda yeterince analitik olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, fakat daha sonra ilave edilen özellikleri ile üniversite tarafından kabul görmüştür.

1977-1978 yıllarında Ethernet ve TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) üzerinde yapılan çalışmalar sonrasında geliştirilen protokol 1980 yılında ARPANet üzerinde kullanılmaya başlanmış ve bu sayede ağa bağlı bilgisayarlar arasındaki iletişim kolay biçimde yapılmaya başlanmıştır. Daha sonra 1983 yılında tüm ARPANET ağı üzerinde kullanılmakta olan NCP (Network Control Protocol)’den TCP/IP’ye geçilmiş ve aynı yıl TCP/IP, ARPANET’i de içeren Savunma Bakanlığı Internet’inde kullanılmak üzere standartlaştırılmıştır. 1984 yılında Unix işletim sistemi ticari olarak kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, aynı yıl TCP/IP Unix üzerinde çalışır duruma gelmiş, Unix üzerinde DNS ile ilgili çalışmalar başlatılmıştır. DNS çalışmalarının tamamlanması 4 yıl gibi uzun bir sürece yayılmıştır.

1986 yılında Internet erişimi için 56 Kbps omurga üzerinde NSFNet (National Science Foundation) kurulmuş, ticari kullanımlar dışındaki tüm kullanıcıların (araştırmacılar, hükümet, vb.) kullanımına açılmıştır. E-mail, FTP ve telnet protokollerinin standartları oluşturulmuş, teknik olmayan kişiler tarafından kolay kullanılır şekle dönüştürülmüştür. Internet’in ilk kullanıcıları üniversiteler, araştırma kurumları ve kütüphanelerdir. Kurulan ağ üzerinde bilgi/dosya/arşiv paylaşımına yönelik çalışmalar 1989 yılında başlamıştır. FTP sitelerinin arşivlerinin oluşturulmasına ve bilginin Internet üzerinde paylaşılmasına olanak sağlayan Archie sistemi, 1989 yılında Montreal McGill Universitesinde geliştirilmiş ancak USA ve Kanada arasındaki trafiğin yarısını Archie’nin oluşturması nedeniyle üniversitedeki sistemin yükü artınca üniversite Archie’yi dış erişime kapatmıştır. Aynı yıllarda Thinking Machines, Corp. tarafından veritabanlarındaki full text dosyaların indekslenmesine ve Internet üzerinden tarama yapılabilmesine olanak sağlayan WAIS (Wide Area Information Server) geliştirilmiştir. Daha sonra, 1991 yılında Minnesota Üniversitesi’nde Internet üzerindeki bilgilere ve dosyalara bir menü sistemi aracılığıyla erişilmesini sağlayan ve istemci/sunucu (client/server) mimarisi üzerinde çalışan gopher sistemi geliştirilmiş, bunu sırasıyla Veronica (Very Easy Rodent-Oriented Netwide Index to Computerized Archives), JUGHEAD (Jonzy’s Universal Gopher Hierarchy Excavation And Display) sistemleri izlemiştir.

Öte yandan, Internet üzerindeki bilgi/dosya ve arşivlere kolay ve hızlı erişimin sağlanabilmesi amacıyla 1989 yılında CERN’de (European Laboratory for Particle Physics) bir başka çalışma başlatılmıştır. Bu çalışma daha sonra 1991 yılında www (World Wide Web) protokolü adı altında kullanılmaya başlanmıştır. 1993 yılında National Center For Supercomputing Applications (NCSA) tarafından bu protokol üzerince çalışan grafik arayüzlü bir yazılım olan Mosaic geliştirilmiş; bu tarayıcıyı daha sonra Netscape, vb. gibi tarayıcılar izlemiştir.

2. ODTÜ-BİDB’de Bilişim Altyapısının Tarihçesi (1964-2004)

1964

* ODTÜ-BİDB, Elektronik Hesap Bilimleri Merkezi adıyla kurulmuştur.

1965

*
IBM 1620, 40 KB ana bellek, 1 kağıt şerit okuyucu (IBM 1621), 1 kart okuyucu/delici (IBM 1622), 1 satır yazıcı kiralanmıştır (IBM 1443). Ek olarak 1 optik işaret okuyucu (IBM1230), 1 disk sürücü (IBM1311) kiralanmıştır.

1969

*
IBM 1620 sistemi yerine IBM 360/40, 2 disk (IBM 2311), 2 teyp (IBM 2401), kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 satır yazıcı (IBM 1403), 1 sistem konsolu (IBM 1052) kiralanmıştır.

1972

* 2311 modeli diskler 2314 model disklerle değiştirilmiştir.

1974

*
IBM 360/40 sistemi çıkarılarak yerine IBM 370/145, 384 KB ana bellek, 1 disk (IBM 3333), 2 teyp (IBM 3420), 1 kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 kart okuyucu (IBM 3505), 1 satır yazıcı (IBM 1403) ve sistem konsolu (IBM 3215) kiralanmıştır.

1977

* 4 disk (IBM 3330) 400 MB kapasiteyle sisteme eklenmiştir.

1979

* 1 optik işaret okuyucu (IBM 3881) ve teyp birimi (IBM 3410) kiralanmıştır.

1981

*
IBM 370/145 sistemi çıkartılarak yerine Burroughs B6930 sistemi, 3 MB ana bellek, 1600 MB disk, 2 satır yazıcı, 10 terminal, 6 yazıcı, 2 kart okuyucu ile kiralanmıştır.

1982

* Sisteme 4 terminal, 1 disk (400 MB) eklenmiştir.

1983

* Sistemin terminal kapasitesi 20 terminal ilavesi ile arttırılmıştır.

1984

*
B6930 sisteminin yanı sıra Burroughs (UNISYS) A9F, 12 MB ana bellek, 1 kart okuyucu, 2 satır yazıcı, 2 teyp birimi, 3 disk (3x 400MB), 6 uç yazıcısı kiralanmıştır.

1985

* 20 terminal (ET1100) eklenmiştir.

1987

*
Bilgi İşlem Dairesi alt yapı olanaklarını (UPS, jenaratör gibi) güçlendirerek 24 saat/7 gün kesintisiz hizmet sunmaya başlamıştır. İlk Wide Area Network (BITNET – EARN) bağlantısı UNISYS A9F üzerinden gerçekleştirilmiştir.

1990

*
IBM 3090/180S sistemi; VM/XA SP işletim sistemi ile ve 1 vektör işlemci, 128 MB Bellek, 22.5 GB disk (IBM 3380), 135 renksiz (IBM 3191) ve 15 renkli (IBM 3192) terminal, 2 adet 2000 lpm satır yazıcı (IBM 4245), 2 adet 6250 bpi teyp sürücü ve 2 adet 32000 bpi kartuş teyp sürücüyü içerecek şekilde kurulmuştur.
*
IBM 3090/180S sisteminin kurulması ile Bitnet bağlantısı IBM 3090/180S sistemi üzerinden sağlanmaya başlanmıştır.
*
IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makina, Fizik ve İnşaat bölümlerinde toplam 75 terminal) kullanıcıların sisteme erişimlerinin sağlanması amacıyla hizmete açılmıştır.
*
METU-NET (fiber optik token-ring backbone, 16 Mbps) ODTÜ’de bulunan bütün birimlerin network olanaklarından yararlanmasını sağlamak amacı ile kampüse döşenmiştir.

1991

*
Aralık ayında NFS ve CREN’e başvuru gerçekleştirilmiştir.
*
ODTÜ olarak TÜBİTAK’a TR-NET (Türkiye Internet Proje Grubu) projesi sunulmuştur.

1992

*
UNISYS U6065 sistemi, 3 işlemci, 16 MB bellek ve 1.3 GB disk ile kurulmuştur.
*
HP/9000 817S, 16 MB bellek ve 600 MB disk ve HP-UX işletim sistemi ile alınmıştır.
*
RISC/6000 System 320, 16 MB bellek, 1 GB disk ve AIX işletim sistemi ile kurulmuştur.
*
Şubat ayında donanım araştırması yapılmıştır.
*
Mart ayında CREN ve NFS’den onay alınmıştır.
*
Mayıs ayında NFS’e bağlanma kararı alınmıştır.
*
Temmuz ayında PTT’ye 64 Kb’lik hat başvurusu yapılmıştır.
*
Ağustos ayında Hollanda’ya (RIPE) X.25 /IP başvurusu yapılmıştır.
*
Eylül ayında cihaz alımı ve kurulumu (router, mngmt.sta., line interface) gerçekleştirilmiştir.
*
Ekim ayında X.25 ile Hollanda üzerinden ilk INTERNET bağlantısı gerçekleştirilmiştir.

1993

*
UNISYS U6065 sistemine 16 MB bellek ve 3.9 GB disk, HP 817S sistemine ise 16 MB bellek, 3.9 GB disk eklenerek bu sistemlerde kapasite arttırımı sağlanmıştır.
*
5 Nisan – PTT’nin 64 Kb’lik hattı sağlanmıştır.
*
12 Nisan – 64 K’lık kiralık hat (leased line) ile Washington NSFNET (Internet omurga ağı) üzerinden INTERNET bağlantısı gerçekleştirildi ve kullanıma açılmıştır.
*
Yurtlarda (1. ve 2. yurt) 2 adet PC salonuna Novell ağ işletim sistemi kurulmuş ve hizmete açılmıştır.
*
UNISYS B6930 sistemi kullanımdan kaldırılmıştır.
*
Sun Server 32 MB bellek, 4 GB disk ile kurulmuştur.
*
UNISYS A9F sistemi akademik kullanıcıların erişimine kapatılmıştır.
*
METU-NET genişletme çalışmaları başlatılmıştır.

1994

*
IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makina, Fizik ve İnşaat bölümlerinde bulunan) PC odalarına dönüştürülmüştür. PC salonlarında Novell network ağ işletim sistemi kullanılarak oluşturulan yapıda toplam 96 PC hizmete sunulmuştur.
*
Tatung 1041 server 32 MB memory, 1 GB disk ile alınmıştır. 3 adet IBM RISC/6000 SYSTEM POWERserver 590, 512 MB bellek ve 80 GB yüksek güvenilirlik seviyesine sahip disk ile kullanıma açılmıştır. Sistemler FDDI (100 Mbps) network ile birbirlerine bağlanmışlardır. IBM SP2 ile Türkiye’de ilk defa dünya çapında ilk 500′e giren Süperbilgisayar ODTÜ’de kullanılmıştır. (http://www.top500.org/site/1145 376. sıra).

1995

*
IBM Scalable POWERparallel System (SP2) sistemi kurulmuş ve servise sunulmuştur. Bu sistem, her biri 64 MB bellek ve 1 GB diske sahip 8 node’dan oluşmaktadır. Bu sistem yüksek başarımlı hesaplama ve yoğun işlemci gücü gerektiren uygulamalarda kullanıcılara hizmet vermektedir. HP/9000 817S, 32 MB bellekten 64 MB belleğe çıkartılmıştır. Internet hızı 128 K’ya çıkarılmıştır.
*
1995 yılının Nisan ayında Türkiye Internet’deki yolculuğuna sadece ODTÜ ile devam etmeye başlamış ve TÜBİTAK bu çalışmalardan ayrılmıştır. Eylül ayında ise Türkiye’nin yurt dışına çıkış hat kapasitesi 128 Kbps’a çıkarılmıştır.
*
1994-1995 yılı ilk döneminde sadece Bilgisayar Mühendisliği’nde gerçekleştirilen “Etkileşimli Kayıt” 1.pilot uygulaması geliştirilerek sürdürülmüş ve bu uygulamayla Internet kullanılarak 1995-1996 yılı ilk döneminde bütün üniversite genelinde 16,619 öğrencinin, 1995-1996 yılı ikinci döneminde de 15,186 öğrencinin kayıt yapması sağlanmıştır. Kayıtlar sırasında kütüphaneye borçlu olan öğrencilerin elektronik kontrolü yapılmış ve bu borçlar ödenmediği müddetçe kayıt yapma izni verilmemiştir.

1996

*
Kurulu sistemlerimizin işlemci gücünü arttırmaya yönelik olarak HP 800/E25 ve IBM RISC6000 POWERserver J30 ve G30 model sistemler alınmış ve kullanıma açılmıştır. Ayrıca veri yedekleme sistemlerini daha güvenilir kılmak ve kapasitesini arttırmak için Robot Tape Library sistemlere bağlanmıştır. Kasım ayı içerisinde J30 ve G30 sistemlerinin işlemci modellerinde (ücretsiz) yükseltilme yapılmıştır. Internet hızı 512 K’ya çıkartılmış ve ayrıca Amerika’da MCI’a 256 K’lık ikinci bir bağlantı kurulmuştur. ODTÜ içerisinde kurulu bulunan yerel ağın ATM’e çevrilmesi konusunda proje çalışmalarına başlanmış ve bazı alımları yapılmıştır. 1997 yılı içerisinde kurulum ve genişletme çalışmalarının tamamlanması planlanmıştır.
*
1996 yılında ise Türkiye’nin Internet’e çıkış hızı son bir yıl içerisinde ulaştığı seviyenin 4 katına yani 512 Kbps’a çıkarılarak kullanıcılar için Internet’e göreli olarak daha hızlı bir erişim olanağı sağlanmıştır. Ayrıca, aynı yıl içerisinde 512 Kbps’lık Internet hattının yanısıra 256 Kbps hızında bir hat da Amerika’da MCI’a bağlanmıştır.
*
Öğrenci Seçme Yerleştirme Merkezi ile işbirliği yapılarak 1996 yılında ÖSS, ÖYS ve TUS sınav sonuçları tüm Türkiye’ye ODTÜ Ev Sayfası (http://www.metu.edu.tr/) aracılığı ile Internet üzerinden duyurulmuştur. ÖYS sonuçları için diğer üniversiterin bilgi servisleri hazırlanmıştır.
*
BİDB tarafından hazırlanan ve Internet üzerinden sunulan Öğrenci Sorgu Sistemi ile öğrencilere not durumlarını anında öğrenmeleri olanağı verilmiştir.
* 1 Haziran 1996′da ULAKBİM’in kurulmuştur.
*
Eylül ayında TURNET hizmete girmiştir.

1997

*
ATM ağının genişletilmesi için alt yapı çalışmaları tamamlanmış ve yeni cihazlar ile trafik analiz ve ağ yönetim yazılımı satın alınmıştır. 1998 yılının ilk aylarında ODTÜ’de ATM teknolojisinin kullanılmaya başlanması planlanmıştır.
*
ODTÜ merkezi sunucularından birinin üzerine Internet taramaları için kullanılan “Proxy WEB” tarama sistemi test amaçlı kurulmuş ve kısıtlı kullanıcı kitlesiyle performansı ölçülmüştür. 1997 yılı içerisinde tüm Türkiye’ye servis verilmeye başlanmıştır.

1998

* 1997 yılında test çalışmaları tamamlanan ATM ağı kullanıma geçmiştir. Ekim ayı itibarı ile 20 adet birim ATM ağına bağlı olarak çalışır duruma getirilmiştir.

1999

*
1997 yılında başlanılan Kampus Omurga Ağını Genişletme Çalışmaları dahilinde ATM’e geçiş işlemi, iki bölüm (Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve Metalurji Mühendisliği binaları) dışında tamamlanmıştır. Akademik kurumların bağlantısını sağlayan ULAKNET hatlarının yetersizliği ve 1999 yılında yeni TTNET hatlarının kullanıma açılmasıyla birlikte ODTÜ’nün de bu ağ yapısına bağlanabilmesi için gerekli yatırımlar yapılmıştır. Bu amaçla Balgat santraliyle BİDB arasındaki 34 Mbit/sn hattı gerekli konfigürasyonlardan sonra çalışır hale getirilmiştir. ULAKNET bağlantı kapasitesi, 2 Mbit/sn’lik ilave bir hat ile toplam 4 Mbit/sn olmuş, buna ilave olarak 8 Mbit/sn kapasiteli bir TTNET bağlantısı sağlanmıştır. Böylece son yapılan çalışmalarla ODTÜ’nün toplam Internet bağlantı kapasitesi 12 Mbit/sn olmuştur. Kullanıcıların yoğun isteklerini karşılayabilmek ve daha sorunsuz bir hizmet verebilmek için dijital teknolojiye sahip yeni 60 hat kapasiteli ISDN/PRI modem hatlarının kurulumu için yatırımlar yapılmıştır.

2000

*
Planlama çalışmaları 1999 yılı içinde başlatılan ve gerekli cihazların aynı yıl içerisinde satın alınmasını takiben ilk pilot uygulaması 2000 yılı Nisan ayı içinde gerçekleştirilen ODTÜ kablosuz bilgisayar ağı projesi kapsamında; Büyük Spor Salonu, ODTÜ-MET, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Merkezi ‘nin kampus omurga ağı erişimi, kablosuz bilgisayar ağı üzerinden sağlanmıştır.
*
Token-ring omurgasına bağlı tüm birimlerin ATM omurgasına geçirilmesi sonrasında token-ring omurgası, 2000 yılı başlarında kapatılmıştır. 2000 yılında 30 birimin bağlantısı tamamlanmış ve ATM’e bağlı birim/bölümlerin sayısı 90′a ulaşmıştır. Söz konusu tarihte, ATM Omurga Kampus Ağı içerisinde 9046 adet alan adı kayıtlanmış IP adresi bulunduğu tespit edilmiştir. Yine aynı tarihlerde, alan adı kayıtlanmış ve aktif olarak kullanılan bilgisayar sayısının ise yaklaşık 5000 olduğu kaydedilmiştir. Ayrıca, 2000 yılında toplam 16 birim, ethernet teknolojisi kullanılarak ATM omurga ağına dolaylı olarak bağlanmıştır.
*
Anonim FTP servisini 1994 yılında Türkiye’de ilk başlatan kurum olan ODTÜ-BİDB, 1994 yılında ilk kurulduğunda 17 GB’lık kapasiteye sahip anonim ftp disk kapasitesini 2000 yılı içerisinde yapılan disk artırımlarıyla beraber, 140.5 GB’a çıkartmıştır. BİDB’de limyra.cc.metu.edu.tr sistemi üzerinden, ODTÜ içerisinde bulunan tüm birimlere ve alan adı “.tr” ile biten kullanıcılara (edu.tr, gov.tr, mil.tr, com.tr, net.tr, k12.tr, bbs.tr, org.tr, gen.tr) dosya sunuculuğu hizmeti verilmiştir. ftp://ftp.metu.edu.tr/ adresinden verilen bu hizmet dahilinde, 44 sitenin günlük olarak yansısı tutulmuş ve kullanıcılara sunulmuştur. 2000 yılı içinde, günlük ortalama 5.435 adet dosya transferi ve 2.080 GB veri transferi yapılmıştır.

2001

*
2001′de Ethernet teknolojisi kullanılarak ATM omurga ağına, ODTÜ yurtlarından Hızıroğlu ve İsa Demiray Yurdu, Yurt Giriş katı (asistan lojmanları), 9. Yurt Asistan katı, Eski Lojmanlar, Mustafa Parlar Yurdu ek binası lokasyonlarında yer alan odaların bağlantısı sağlanmıştır.
*
2000 yılında SDH üzerinden 34 Mbps ATM linki üzerinden sağlanan 8 Mbps kapasiteli TTNET bağlantısı, 2001 yılında, 16 Mbps’e çıkarılmıştır ve kampus dışı erişimi toplam kapasitesi 20 Mbps olmuştur.

2002

*
Artan ağ güvenliği sorunları ile mücadele etmek için, PC sunucular üzerinde açık kaynak kodlu yazılımlar ile ATM geniş alan ağı bağlantılarını sağlayan sınır yönlendirici servisi, kampus geneline hizmet veren tek kollu ATM yönlendiriciler, statefull firewall, ids/ips, proxy servisleri verilmeye başlanmıştır.
*
ATM omurgasının artan işletme maliyetleri üzerine, kampus omurgasının gigabit ethernet omurgasına geçişi için çalışmalara başlanmış, merkeze tüm uçlarına tıkanmasız hizmet veren gigabit ethernet omurga anahtarlama/yönlendirme cihazı alımı yapılmıştır.
* ODTÜ-ULAKNET bağlantısı 34 Mbps hızına çıkarılmıştır.

2003

*
Gigabit ethernet omurgası kurulumu için, kenarlara tüm uçlarına tıkanmasız 10/100/1000 Mbps hızında hizmet veren gigabit ethernet anahtarlama/yönlendirme cihazı alınmıştır.
*
Gigabit ethernet omurgası kurulumu için, mevcut dört merkezli yıldız topoloji yapısı yerine, tek merkezli yıldız topoloji yapısına geçilmesi için, kampus genelinde single mode fiber optik kablolama yapılmış, toplam 22 km kablo çekilmiştir.
*
ODTÜ-ULAKNET bağlantısı 100 Mbps hızına çıkarılmıştır. Mevcut 34 Mbps ATM bağlantısı üzerinde yerleşke dışında bağlanılan web sayfalarının paylaşımı amacıyla web önbellekleme servisi verilmeye başlanmış, hat üzerinden akan trafikten %30 tasarruf sağlanmıştır.

2004

*
2003 yılında gerçekleştirilen alımların 2004 başında tamamen teslim edilmesiyle, ATM omurga ağı kapatılarak, kampus omurga ağında gigabit ethernet teknolojisi kullanılmaya başlanmıştır. Bu omurga ile, kampus içerisinde uçtan uca bağlantı hızının 1 Gbps olması sağlanmıştır. Aynı kapsamda, merkezi sunucular için kullanılmakta olan FDDI ağı devre dışı bırakılmış, doğrudan omurga bağlantısı sağlanmıştır.
*
Kablosuz ağ üzerinde son kullanıcıya hizmet veren noktalar artırılmış, yıl sonu itibariyle kayıtlı 520 kablosuz ağ kullanıcısı sayısına ulaşılmıştır.
*
Yedeklilik amacıyla 5+5 Mbps uydu hattı devreye alınmış, yıl boyunca yedek hat olarak kullanılmıştır. 34 Mbps TTNET ATM portu ve bağlantısı iptal edilmiştir. TRNET ile yapılmakta olan 10 Mbps peering bağlantısı, 155 Mbps hızına çıkarılmış, hat üzerinden TRNET müşterilerine erişim imkanı sağlanmış ve bu imkan ULAKNET hattı kullanıcılarının da paylaşımına açılmıştır.

2005

*
ODTÜ yerleşke dışı bağlantılarını sağlamak amacıyla, toplam 134 Mbps ULAKNet ve 155 Mbps TR-Net peering hatlarına ek olarak, kampus dışı iletişimde yedekliliğin sağlanması amacıyla 34 Mbps kapasiteli ilave TT-Net hattı tesis edilmiş; ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampusu ile ODTÜ Ankara Kampusu arasında 16 Mbps kapasiteli bağlantı sağlanmış; kampusun büyük çoğunluğunu kapsama alanı içine kablosuz alan ağı yatırımları tamamlanmıştır.

Etiketler: , , ,


%d blogcu bunu beğendi: